Tak uczciliśmy pamięć o tych, którzy powstali w obronie niepodległej Polski

KATEGORIA: RZESZÓW / 2 sierpnia 2026

Fot. Mateusz Ficek

W Rzeszowie oddano hołd bohaterom Powstania Warszawskiego i uczono pamięć o ofiarach niemieckiej okupacji podczas uroczystych obchodów 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.

Oficjalne uroczystości rozpoczęły się Mszą Świętą w kościele pw. Świętego Krzyża w intencji Powstańców Warszawskich oraz pomordowanej ludności cywilnej stolicy, a główna część obchodów rozpoczęła się tradycyjnie o godzinie „W” (o godz. 17.00, 1 sierpnia 2026 r.) przed Pomnikiem Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej Podokręgu „Rzeszów”. W wydarzeniu uczestniczyli kombatanci i weterani, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, parlamentarzyści, służby mundurowe, organizacje społeczne i harcerskie oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy Rzeszowa i regionu.

Podczas ceremonii odegrano hymn państwowy, odmówiono modlitwę za poległych, odbył się także Apel Pamięci, salwa honorowa oraz złożenie wieńców i wiązanek kwiatów pod pomnikiem. Uroczystość zakończyło odegranie melodii „Śpij Kolego” oraz Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego.

Po części oficjalnej Rzeszowianie wysłuchali koncertu patriotycznego, a także wspólnie śpiewali pieśni powstańcze i wojskowe na placu przed Fontanną Multimedialną. Mimo upału mieszkańcy przybyli na to wydarzenie tłumnie, podkreślając tym pamięć oraz wdzięczność wobec uczestników Powstania Warszawskiego.

Na scenie wystąpili muzycy ArtEnsemble Resovia, połączone chóry: Chór Służb Mundurowych z Rzeszowa, Chór Męski Gloria z Wysokiej Głogowskiej, Chór Alba Cantans z Rzeszowa, Chór Lumen z Przeworska oraz Chór Veritas z Nowosielec. Solistami byli Ewa Siembida-Jachym i Kacper Bator. Całość poprowadziła prof. Anna Marek-Kamińska, natomiast koncert prowadził dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie.

W programie znalazły się utwory nierozerwalnie związane z historią Polskiego Państwa Podziemnego i Powstania Warszawskiego, m.in. Warszawianka, Pałacyk Michla, Serce w plecaku, Czerwone Maki, Warszawskie dzieci, O chłopakach z AK, Polska Podziemna czy Siekiera, motyka.

***

Jak przypomina Instytut Pamięci Narodowej, Powstanie Warszawskie – rozpoczęte 1 sierpnia 1944 r. o godz. 17.00 na rozkaz gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora”, miało na celu wyzwolenie Warszawy spod niemieckiej okupacji przed przybyciem Armii Czerwonej. Planowane na kilka dni, zakończyło się 3 października po 63 dniach walki, podczas których zginęło od 16 do 18 tys. żołnierzy Armii Krajowej oraz od 150 do 180 tys. cywilów. Po kapitulacji Warszawa została doszczętnie zniszczona przez Niemców.

W dniu wybuchu powstania Armia Krajowa w Warszawie liczyła ponad 40 tys. żołnierzy, jednak do walki przystąpiło tylko 25 do 37 tys. osób. Wśród uczestników było wiele kobiet, które pełniły różnorodne role, a także najmłodszy powstaniec, mający 10 lat.

Powstańcy, głównie żołnierze AK, walczyli w cywilnych ubraniach, a ich uzbrojenie było skromne – do dyspozycji mieli jedynie kilka tysięcy jednostek broni. Mimo trudności, w powstaniu wzięło udział 48 183 zidentyfikowanych żołnierzy, a 65% powstańców miało poniżej 25 lat.

Pochodzący z Podkarpacia /Pstrągowa/ Pułkownik Kazimierz Iranek- Osmecki, szef Oddziału II Komendy Głównej AK, podkreślał – że doświadczenie pięcioletniej okupacji w Warszawie było kluczowe dla zrozumienia emocji i potrzeb mieszkańców oraz żołnierzy. Opisał, jak codzienne życie w cieniu terroru, widok znikających przyjaciół oraz tragiczne egzekucje, które stawały się na porządku dziennym, kształtowały ich determinację do podjęcia walki. Wskazywał na ból i cierpienie, które towarzyszyły tym doświadczeniom oraz na konieczność działania w obliczu opresji.

Choć militarnie Powstanie Warszawskie zakończyło się klęską, to stało się ono jednym z najważniejszych symboli polskiej walki o niepodległość, odwagi i poświęcenia. Każdego roku kolejne pokolenia Polaków oddają hołd jego uczestnikom, pielęgnując pamięć o tych, którzy walczyli o wolną i suwerenną Ojczyznę.

Organizatorami rzeszowskich obchodów byli: Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, Polski Związek Chórów i Orkiestr Oddział w Rzeszowie, Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie oraz Podkarpackie Przestrzeń Otwarta, przy współudziale partnerów i instytucji samorządowych.

Red.