[INWESTYCJE] „Karpatka” dała radę. Pierwsza nitka tunelu pod S19 już wydrążona!

„Karpatka” dała radę. Pierwsza nitka tunelu pod S19 już wydrążona!

KATEGORIA: INWESTYCJE / 10 grudnia 2025

W środę 10 grudnia potężna maszyna TBM „Karpatka” zakończyła drążenie pierwszej nitki tunelu w ramach budowanego nowego odcinka trasy S19 Rzeszów Południe – Babica. Moment, gdy maszyna przebiła się przez ścianę północnego portalu i otworzyła wjazd do tunelu obserwował m.in. minister infrastruktury Dariusz Klimczak.

„Karpatka” dała radę

TBM „Karpatka” (Tunnel Boring Machine) to specjalna maszyna do drążenia tuneli, która wykorzystywana przy realizacji około 10-kilometrowego odcinka drogi ekspresowej S19 Rzeszów Południe – Babica. Kluczowym elementem inwestycji ma być właśnie tunel o długości 2,2 kilometra, który przebiegnie pod wzgórzem Grochowiczna. Maszyna o średnicy tarczy 15,2 m jednocześnie drąży tunel i układa jego obudowę.

Już sam transport długiej na 115 metrów ważącej 4,4 tys. ton maszyny robił ogromne wrażenie. Kolos pojawił się na Podkarpaciu w 2023 roku. Drążenie pierwszej nitki tunelu rozpoczęło się w lipcu 2024 roku. W trakcie przygotowań nie obyło się bez problemów w postaci w postaci trudnych warunków geologicznych czy wykrycia metanu, który trzeba było usunąć.

Po kilkunastu miesiącach „Karpatce” w końcu udało się przebić na drugą stronę. Stało się to w środę 10 grudnia. Z tej okazji na placu budowy pojawił się minister infrastruktury Dariusz Klimczak.

- To jest ten moment, który jest kolejnym krokiem, jeżeli chodzi o budowę tego tunelu, ale jest symbolem, współpracy, determinacji i zaangażowania wszystkich tych, którzy pracują na tej bardzo trudnej budowie. Za nami jest konstrukcja, która jest jedną z najbardziej spektakularnych, jeżeli chodzi o inwestycje infrastrukturalne w województwie podkarpackim - mówił minister infrastruktury.

Fot. Ministerstwo Infrastruktury

Minister Klimczak podkreślał, że budowa tunelu, który ma być częścią kolejnego odcinka S19 na Podkarpaciu to symbol nadrabiania zaległości i spełniania marzeń o dobrych i szybkich drogach w tej części Polski.

- Jesteśmy dumni z tego, że ta budowa idzie do przodu. Mamy świadomość, jakie były trudności, jakie były wymagania. Wiem, że na każdej zmianie tu pracowało co najmniej 55 osób - stwierdził minister Dariusz Klimczak.

„Najdłuższy tunel w Polsce”

Przebicie się „Karpatki” na drugą stronę tunelu oglądała z bliska również wojewoda podkarpacki Teresa Kubas-Hul, która podkreślała, że to historyczny moment dla regionu.

- To zadanie wymagające łączenia ze sobą wielu trudnych rozwiązań technologicznych. Możemy powiedzieć, że w przypadku tego tunelu jesteśmy, prawie że pionierami. Po raz pierwszy na Podkarpaciu realizujemy inwestycję w takim zakresie - powiedziała wojewoda dodając, że w tym roku dla kierowców ma być otwarty nowy 20-kilometrowy odcinek trasy S19 Krosno-Miejsce Piastowe-Dukla.

Fot. Jerzy Żygadło/PUW Rzeszów

Paweł Woźniak, p.o. dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad mówił o szczegółach technicznych tunelu, który drąży „Karpatka”.

- Będzie to na ten moment najdłuższy tunel drogowy w Polsce. Ma on składać się z dwóch naw połączonych ze sobą 15 przejściami i dodatkowym przejazdem awaryjnym. Każda nawa będzie miała dwa pasy ruchu i pas awaryjny - mówił Paweł Woźniak.

Fot. GDDKiA

To oczywiście nie koniec pracy „Karpatki”, bo do wydrążenia pozostała jeszcze druga nitka tunelu. Przestawienie tarczy maszyny i przygotowania do rozpoczęcia realizacji drugiej nawy potrwają kilka miesięcy.

- Mam nadzieję, że wiosną przyszłego roku będzie można rozpocząć drążenie kolejnego fragmentu tunelu - dodawał p.o. dyrektora GDDKiA.

Zobacz nagranie wideo z wydarzenia:

Unikalny projekt

Za budowę odcinka S19 Rzeszów Południe – Babica odpowiada konsorcjum firm Mostostal Warszawa i Acciona Construcción. Uroczystość obserwowali licznie zgromadzeni pracownicy wykonawcy. Jak podkreślał prezes Mostostalu Warszawa Jorge Calabuig Ferre, praca przy drążeniu tunelu jest bardzo wymagającym projektem.

- Maszyna TBM jest największą tego typu do drążenia tunelu. Jej średnica wynosi 15 metrów. Tak wielka skala połączona z warunkami biologicznymi flisu karpackiego sprawiły, że projekt ma unikalny charakter. Wydrążyliśmy 2,2 km tunelu. Podczas pracy wydobyliśmy około 1 mln ton urobku. Ułożyliśmy 11 tys. segmentów które stanowią wewnętrzną obudowę tunelu - stwierdził prezes Mostostalu Warszawa.

Maszyna TBM posiada napęd hydrauliczno-elektryczny i 12 silników, każdy o mocy 1 megawata. Ważący około 400 ton pierścień skrawający obraca się z prędkością do 3 obrotów na minutę oraz posiada 471 narzędzi służących do wiercenia. Maksymalna głębokość jaką osiągnęła maszyna TBM to ponad 100 metrów.

Dodajmy, że maszyna została dostarczona przez firmę Acciona – hiszpańskiego partnera Mostostalu Warszawa. Długość tunelu to 2255 m. Cały odcinek drogi S19 Rzeszów Południe – Babica ma liczyć 10,3 km. Umowę podpisano w lipcu 2020 r., a w kwietniu 2022 r. rozpoczęły się roboty budowlane.

W ramach budowy 10-kilometrowego odcinka Rzeszów Południe – Babica powstanie węzeł Babica zlokalizowany w pobliżu skrzyżowania DK19 z DW988. Oprócz tunelu powstaną również inne obiekty inżynierskie. Mowa tu o 6 estakadach, dwóch wiaduktach, bezkolizyjnym przejeździe nad linią kolejową trzy przejścia dla zwierząt i jednym przejeździe pod S19.

W ramach umowy wybudowane zostanie również pierwsze w województwie podkarpackim Centrum Zarządzania Tunelem. Inwestycja obejmuje także budowę dwóch Miejsc Obsługi Podróżnych (MOP): MOP Lutoryż (kierunek Rzeszów i Barwinek) oraz dwóch lądowisk dla śmigłowców Lotniczego Pogotowia Ratunkowego (na MOP Lutoryż w kierunku Rzeszowa i przy Centrum Zarządzania Tunelem).

Zakończenie prac planowane jest w styczniu 2028 r. a wartość kontraktu to ok. 2,5 mld zł. Aktualne ogólne zaawansowanie robót to ok. 57 proc.

Pierwsza nawa wydrążona. Co dalej?

- Po zakończeniu drążenia kolejnym etapem jest obrót Karpatki, aby mogła rozpocząć drążenie drugiej nawy. Średnio są to około trzy miesiące, jednak ostateczny termin będzie uzależniony od oceny przez wykonawcę uszkodzeń, jakich maszyna doznała przy realizacji pierwszej nawy. TBM to skomplikowane urządzenie, które wymaga przeglądu, kontroli, serwisu każdego elementu oraz naprawy uszkodzonych części. Dodatkowo wykonawca zaplanował jeszcze kilka modyfikacji maszyny, które ostatecznie mają usprawnić pracę TBM przy drugiej nawie. Co do kwestii technicznej obrotu, Karpatka będzie obracana przy pomocy airmover-a, czyli pewnego rodzaju poduszkowca, który będzie transportował poszczególne elementy maszyny na odpowiednie miejsca już przygotowane na portalu północnym - informuje GDDKiA.

- Kolejnym etapem prac w wydrążonej już nawie będzie wykonanie płyty podjezdniowej, a następnie konstrukcji nawierzchni, po której w przyszłości będą poruszać się pojazdy. Jezdnia z dwoma pasami ruchu i pasem awaryjnym oraz opaskami bezpieczeństwa będzie umiejscowiona w najszerszym miejscu nawy - dodaje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.

Tarcza TBM po przebiciu - portal północny tunel na odcinku S19 Rzeszów Południe - Babica
Fot. GDDKiA

Szlak Via Carpatia

To kluczowy korytarz transportowy łączący Europę Północną i Południową. Na terenie Polski trasa będzie miała około 700 km długości. W skład szlaku drogowego Via Carpatia wchodzą odcinki dróg ekspresowych S61, S16 i S19 przebiegające przez teren pięciu województw - podlaskiego, warmińsko-mazurskiego, mazowieckiego, lubelskiego i podkarpackiego.

W woj. podkarpackim S19 będzie miała docelowo długość ok. 169 km Aktualnie kierowcy korzystają już z 81,8 km tej trasy na odcinku Lasy Janowskie – Rzeszów Południe. - Połączyliśmy nie tylko stolice województwa podkarpackiego i lubelskiego. Mieszkańcy Podkarpacia zyskali również szybkie połączenie z Warszawą poprzez S19 i S17, a kierowcy z woj. lubelskiego z autostradą A4 - zaznacza GDDKiA. Kolejne 84,5 km trasy Via Carpatia są w realizacji, czyli w budowie lub na etapie opracowywania dokumentacji do wniosku o pozwolenie na budowę (tj. decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – ZRID). Dodatkowo, rozbudowywany o dodatkową jezdnię jest prawie 14-kilometrowy odcinek między węzłami Sokołów Małopolski Północ – Jasionka.

Tak przedstawia się aktualny stan jej realizacji w naszym województwie:

• 81,8 km - oddane do ruchu (odcinki Lasy Janowskie – Rzeszów Południe),

• 84,5 km - w realizacji (w budowie: Rzeszów Południe – Babica, Babica – Jawornik, Domaradz – Krosno, Krosno – Miejsce Piastowe, Miejsce Piastowe – Dukla, Dukla – Barwinek i dobudowa drugiej jezdni Sokołów Małopolski Północ – Jasionka oraz przed złożeniem wniosku o decyzję ZRID: Jawornik – Lutcza i Lutcza – Domaradz).

Karol Woliński