[SAMORZĄDY] W Rzeszowie celebrowano wojewódzkie obchody Dnia Samorządu Terytorialnego

W Rzeszowie celebrowano wojewódzkie obchody Dnia Samorządu Terytorialnego

KATEGORIA: SAMORZĄDY / 22 maja 2026

Fot. Sebastian Stankiewicz/Biuro Prasowe UMWP

Przedstawiciele samorządów z całego Podkarpacia, parlamentarzyści, duchowieństwo, służby mundurowe, przedstawiciele administracji rządowej oraz młodzież spotkali się w piątek (22 maja) w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie podczas uroczystych obchodów Dnia Samorządu Terytorialnego. Tegoroczne wydarzenie, organizowane w 36. rocznicę pierwszych wolnych wyborów samorządowych w Polsce, stało się okazją do podkreślenia znaczenia samorządności, uhonorowania najbardziej zasłużonych samorządowców oraz nagrodzenia najlepszych inicjatyw realizowanych przez podkarpackie gminy i powiaty.

Uroczystości jubileuszowe poprzedziła Msza św. koncelebrowana w rzeszowskiej Farze, której przewodniczył i kazanie wygłosił ordynariusz rzeszowski ks. bp Jan Wątroba.

W homilii biskup Jan Wątroba nawiązał do dziedzictwa błogosławionego kardynała Stefana Wyszyńskiego, wskazując na jego duchowe przesłanie odpowiedzialności, wierności wartościom oraz troski o dobro wspólne. Hierarcha przypomniał również o szczególnym wymiarze miejsc związanych z jego internowaniem w Komańczy, które stały się symbolem siły ducha i niezłomności. Odnosząc się do współczesnych wydarzeń, biskup wspomniał także o niedawnej delegacji z Podkarpacia, która w minionym tygodniu uczestniczyła w audiencji generalnej w Watykanie. Podczas spotkania przekazano papieżowi Leonowi XIV obraz przedstawiający kardynała Wyszyńskiego z okresu jego pobytu w Komańczy, co jak podkreślono stanowi wyraz pamięci i duchowej więzi Podkarpacia z wielkimi postaciami polskiego Kościoła.

- Dziedzictwo kardynała Wyszyńskiego pozostaje dla nas nieustannym wezwaniem do odpowiedzialności za wspólnotę, do budowania jedności oraz do troski o drugiego człowieka – podkreślił biskup rzeszowski.

Następnie ulicami miasta do Wojewódzkiego Domu Kultury w Rzeszowie przeszła parada samorządów, prowadzona przez Gminną Orkiestrę Dętą z Tryńczy oraz Zespół Mażoretek Finezja z Gminy Tryńcza.

Oficjalna część obchodów odbyła się w sali widowiskowej Wojewódzkiego Domu Kultury. Gości powitał prowadzący uroczystość Adam Bienias, przypominając znaczenie reformy samorządowej z 1990 roku dla rozwoju demokratycznej Polski.

Następnie przed publicznością wystąpił kwartet klarnetowy „Nest Quartet” z Zespołu Szkół Muzycznych im. Ignacego Jana Paderewskiego w Krośnie w składzie: Karol Leczek, Kacper Sienkowski, Szczepan Kuchta i Miłosz Niemczyk, a także gitarzysta Jakub Chachura z Przemyśla.

Podczas wydarzenia prof. Bogusław Kotarba z Instytutu Nauk o Polityce i Bezpieczeństwie Uniwersytetu Rzeszowskiego przedstawił wykład dotyczący wyników badań nad oceną funkcjonowania gmin z perspektywy mieszkańców.

Z ramienia Samorządu Województwa w obchodach uczestniczyli: marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl, wicemarszałek Karol Ożóg oraz przewodniczący sejmiku Jerzy Borcz i radny województwa Jerzy Cypryś, a także przewodnicząca Młodzieżowego Sejmiku Województwa Podkarpackiego, Aleksandra Czarnota.

W swoim wystąpieniu marszałek Władysław Ortyl, będący jednocześnie przewodniczącym Zarządu Podkarpackiego Stowarzyszenia Samorządów Terytorialnych zwrócił się do zgromadzonych gości, podkreślając rangę wspólnego świętowania.

- Chciałem wszystkich Państwa bardzo serdecznie powitać. Cieszymy się, że możemy to nasze święto spędzać w tak znakomitym gronie osób, które na co dzień tworzą i rozwijają samorząd Podkarpacia. To wyjątkowy moment wspólnoty, spotkania i podsumowania tego, co przez cały rok udało się wspólnie zrobić – mówił marszałek.

Marszałek Władysław Ortyl w dalszej części wystąpienia odniósł się do szerokiej reprezentacji środowisk obecnych podczas obchodów.

- Cieszymy się bardzo, że jest z nami ksiądz biskup wraz z kapłanami, że obecni są parlamentarzyści, przedstawiciele rządu, służby mundurowe oraz oczywiście wójtowie, burmistrzowie, starostowie i radni wszystkich szczebli samorządu. To pokazuje, jak szeroka i ważna jest wspólnota samorządowa w naszym regionie – podkreślił.

Marszałek podkreślał również, że osiągnięcia samorządów są efektem codziennej współpracy wielu środowisk i ludzi zaangażowanych w rozwój regionu.

- Dziękujemy naszym współpracownikom, instytucjom wspierającym, służbom oraz wszystkim pracownikom samorządowym. My, samorządowcy, doskonale wiemy, że sukcesu nie osiąga się w pojedynkę. Tych wszystkich rzeczy nie można zrobić samemu. To właśnie dzięki tej zespołowej pracy Województwo Podkarpackie zdobyło pierwsze miejsce w prestiżowym Rankingu „Wydatki Inwestycyjne Samorządów 2025”, organizowanym przez redakcję pisma „Wspólnota”. To szczególnie cenne wyróżnienie, bo ranking ten od lat uchodzi za jeden z najbardziej wiarygodnych i obiektywnych mierników aktywności inwestycyjnej samorządów w Polsce – zaznaczył Władysław Ortyl.

Szef samorządu województwa przypomniał również o kolejnym ważnym wyróżnieniu przyznanym Podkarpaciu.

- W kwietniu miałem także zaszczyt odebrać nagrodę „Lider Rozwoju”, przyznawaną przez Portal Samorządowy oraz przedstawicieli środowiska gospodarczego. Traktuję ją nie jako sukces jednej osoby, ale jako wyróżnienie dla całego Podkarpacia. Każde takie osiągnięcie jest efektem synergii działań wielu zaangażowanych ludzi – samorządowców, pracowników instytucji, partnerów społecznych i mieszkańców. To dowód na to, że wspólna praca i odpowiedzialność za rozwój naszych małych ojczyzn przynoszą realne efekty – podkreślał Władysław Ortyl.

Marszałek odniósł się także do historycznego znaczenia reformy samorządowej z 1990 roku.

- 27 maja 1990 roku to data, która zmieniła Polskę. To moment, w którym samorząd odzyskał należne mu miejsce w systemie państwa, a mieszkańcy realnie otrzymali wpływ na swoje lokalne wspólnoty. To był początek głębokiej decentralizacji i budowy nowoczesnej demokracji lokalnej – podkreślił. - Dziś widzimy, że ten model się sprawdził. Samorząd jest fundamentem rozwoju społecznego i gospodarczego naszego kraju.

Ważnym elementem wystąpienia były kwestie bezpieczeństwa w kontekście sytuacji międzynarodowej.

- Żyjemy w regionie, który graniczy z Ukrainą i bezpośrednio odczuwa skutki trwającego konfliktu oraz agresji Rosji putinowskiej. Dlatego kwestie bezpieczeństwa mają dla nas znaczenie fundamentalne – mówił marszałek Ortyl.

- Z dużą satysfakcją przyjęliśmy informacje o zwiększeniu obecności wojsk amerykańskich w Polsce, co było efektem działań i rozmów na najwyższym szczeblu, w tym prezydenta Karola Nawrockiego oraz prezydenta Donalda Trumpa. To decyzje, które realnie wzmacniają bezpieczeństwo całego regionu, także Podkarpacia – podkreślił.

Marszałek zaznaczył również, że region odgrywa kluczową rolę jako wschodnia flanka NATO.

- Obecność wojsk sojuszniczych, infrastruktura obronna i współpraca międzynarodowa mają bezpośredni wpływ nie tylko na bezpieczeństwo, ale również na rozwój gospodarczy regionu – dodał.

Na zakończenie marszałek odniósł się do roli młodego pokolenia oraz wartości stanowiących fundament rozwoju regionu.

- Patrząc na młodzież, która dziś występuje i odbiera stypendia, możemy powiedzieć, że jesteśmy spokojni o przyszłość Podkarpacia. Ale to nie może być spokój bierny – musi być on wspierany konsekwentnymi działaniami, które pozwalają rozwijać talenty i ambicje młodych ludzi – zaznaczył.

- Naszym zadaniem jest ich dostrzegać, wspierać i tworzyć warunki, aby mogli rozwijać swoje pasje i wnosić wkład w rozwój swoich małych ojczyzn oraz całego kraju. To właśnie w nich tkwi przyszłość samorządu i Polski – podsumował marszałek Władysław Ortyl.

Podczas uroczystości głos zabrali również I wicewojewoda podkarpacki Wiesław Buż, senator RP Zdzisław Pupa oraz prezes Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych TUW Daniel Kaliszuk.

Jednym z ważniejszych momentów wydarzenia było wręczenie honorowych odznak Podkarpackiego Stowarzyszenia Samorządów Terytorialnych. Srebrną Odznaką Honorową uhonorowano Jana Ziarnika, wieloletniego wójta Gminy Frysztak. Złote Odznaki Honorowe otrzymali: Józef Kardyś, starosta kolbuszowski, Adam Krzysztoń, starosta łańcucki oraz Jan Pyrkosz, wójt Gminy Radomyśl nad Sanem. Wyróżniono również nieobecnego podczas uroczystości burmistrza Miasta i Gminy Cieszanów Zdzisława Zadwornego.

Podczas gali rozstrzygnięto również 26. edycję Konkursu „Podkarpacka Nagroda Samorządowa 2026”, organizowanego pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Podkarpackiego oraz Wojewody Podkarpackiego. Konkurs od ponad dwóch dekad promuje najlepsze praktyki samorządowe, doceniając liderów lokalnych wspólnot, skuteczne inwestycje oraz działania wpływające na poprawę jakości życia mieszkańców regionu.

O znaczeniu współpracy samorządów z przedsiębiorcami podczas gali Podkarpackiej Nagrody Samorządowej mówił również kurator konkursu Paweł Zając. W swoim wystąpieniu podkreślał, że rozwój lokalnych wspólnot nie jest możliwy bez trwałego partnerstwa pomiędzy administracją samorządową a środowiskiem gospodarczym.

- Podkarpacka Nagroda Samorządowa już od 26 lat pokazuje najlepsze przykłady skutecznego i odpowiedzialnego zarządzania wspólnotami lokalnymi. Dzisiaj coraz wyraźniej widzimy, że nowoczesny samorząd musi opierać się na dialogu i współpracy z przedsiębiorcami. Państwo buduje się przecież od wspólnot lokalnych, a silne wspólnoty powstają tam, gdzie istnieje wzajemna odpowiedzialność, zaufanie i otwartość na potrzeby mieszkańców oraz biznesu. Im lepiej funkcjonuje współpraca pomiędzy samorządem a przedsiębiorcami, tym większe są szanse na rozwój oparty na innowacyjności, przedsiębiorczości i odpowiedzialności społecznej – mówił Paweł Zając.

Kurator konkursu zaznaczył również, że samorząd terytorialny i samorząd gospodarczy mają dziś wspólne cele związane z rozwojem regionów i poprawą jakości życia mieszkańców.

- Potrzebujemy trwałego, systemowego dialogu pomiędzy samorządami i przedsiębiorcami, nie tylko przy okazji inwestycji czy sytuacji kryzysowych. Rozwój lokalny nie może być wyłącznie zadaniem administracji ani wyłącznie biznesu. To wspólna odpowiedzialność za rynek pracy, edukację, transformację energetyczną, ochronę środowiska i przyszłość naszych małych ojczyzn. Tam, gdzie samorząd tworzy dobre warunki do inwestowania, rozwijają się przedsiębiorcy, rosną dochody lokalnych budżetów i zyskują mieszkańcy – podkreślił Paweł Zając.

W kategorii najlepszy wójt nagrodzona została Joanna Szylak, wójt gminy Tyrawa Wołoska. Wśród nominowanych znaleźli się także: Krzysztof Grad, wójt gminy Chmielnik, Marek Śnieżek wójt gminy Fredropol, Agnieszka Wyszyńska wójt gminy Kuryłówka oraz Aleksander Cwynar wójt gminy Markowa.

W kategorii najlepszy burmistrz zwyciężył Stanisław Garbacz burmistrz Gminy i Miasta Ulanów. Nominacje otrzymali również: burmistrzowie Miasta i Gminy Baranów Sandomierski, Boguchwały, Radomyśla Wielkiego i Cieszanowa.

W kategorii najlepszy starosta laureatem został starosta krośnieński Jana Pelczar. Nominacje otrzymali także starostowie powiatów: jarosławskiego, leżajskiego, strzyżowskiego oraz niżańskiego.

Powiat Niżański reprezentowany przez wicestarostę Józefa Srokę otrzymał ponadto honorowe wyróżnienie „Podkarpacki Lider Samorządności”.

Kapituła konkursu przyznała również tytuł „Sołtysa Roku”, który trafił do Marii Janik z Sołectwa Nieborów w Gminie Hyżne. Nominowani byli także Agnieszka Kądziel z Sołectwa Tajęcina w Gminie Trzebownisko oraz Adam Mroczka z Sołectwa Markuszowa w Gminie Wiśniowa.

W trakcie gali wręczono również liczne nagrody specjalne. W kategorii „Inwestycja Roku” wyróżniono Gminę Fredropol oraz Powiat Strzyżowski. Nagrodę za „Rewitalizację Roku” otrzymało Miasto i Gmina Bircza. Tytuł „Gmina Przyjazna Przedsiębiorcom” zdobyła Gmina Świlcza, natomiast w kategorii „Dobre Miejsce Zamieszkania” zwyciężyła Gmina Miasta Dębica.

Nagrody przyznano również w kategoriach: „Samorząd Przyjazny Energii” dla Gminy Zagórz, „Ekologiczna Gmina” dla Gminy Jaśliska, „Sport, Turystyka, Rekreacja” dla Gminy Stalowa Wola, „Dziedzictwo Kulturowe” dla Miasta i Gminy Dubiecko, „Samorząd Przyjazny Rodzinie” dla Gminy Leżajsk oraz „Opieka Wczesnorozwojowa i Senioralna” dla Gminy Radomyśl Wielki.

Finalnym momentem wydarzenia było wręczenie nagród dla Najzdolniejszej Młodzieży Podkarpacia, przyznawanych przez Zarząd Podkarpackiego Stowarzyszenia Samorządów Terytorialnych. Program od ponad dwóch dekad wspiera uczniów osiągających wybitne wyniki i angażujących się w działalność społeczną. Stypendia otrzymało 25 osób z całego Podkarpacia.

Nagrody dla Najzdolniejszej Młodzieży Podkarpacia, a obecnie jednorazowe stypendium, przyznawane są od 2000 r. jako jedna z form realizacji postanowień deklaracji programowej PSST „...Samorządy zrzeszone w stowarzyszeniu sprawować będą mecenat nad wychowaniem i kształceniem młodzieży, promować będą młodzież szczególnie uzdolnioną oraz wszystkie działania kształtujące społeczną aktywność dzieci i młodzieży w duchu poszanowania polskiej tradycji oraz ideałów demokracji...”.

Dzień Samorządu Terytorialnego, przypadający 27 maja, to święto państwowe uchwalone przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 29 czerwca 2000 r. w 10. Rocznicę pierwszych, demokratycznych wyborów samorządowych do rad gmin i miast, które jednocześnie były pierwszymi, w pełni wolnymi wyborami w Polsce po II wojnie światowej. W tym roku obchodzimy 36-tą rocznicę tego doniosłego wydarzenia. Pomimo upływu lat, polskie społeczeństwo uważa reformę samorządową za jedną z najbardziej udanych zmian dokonanych w Polsce po 1989 roku.

Oprac. Red.

Pełna galeria zdjęć TUTAJ.