Z Rzeszowa ekspresowe pociągi jedynie na zachód? Na północ tylko pośpieszne

KATEGORIA: POLITYKA / 28 lipca 2024

Z Rzeszowa i Podkarpacia do stolicy ekspresem tylko przez Kraków?
Fot. hrj.gov.pl

Wracamy do tematu Centralnego Portu Komunikacyjnego i połączenia Rzeszowa z centrum kraju. Zaprezentowane ostatnio najnowsze plany spółki CPK zakładają niestety, że stolica Podkarpacia nie będzie mieć docelowo ekspresowego połączenia kolejowego w kierunku Warszawy. Co to oznacza dla naszego regionu?

Spółka CPK przedstawiła koncepcję nowych linii kolejowych planowanych w ramach inwestycji po 2035 roku. W nowych planach znalazło się miejsce dla Rzeszowa, a także Przemyśla, jednakże Podkarpacie może liczyć na połączenie w ramach Kolei Dużych Prędkości jedynie w kierunku zachodnim, bowiem na północ w kierunku czy to Warszawy, czy Lublina mają prowadzić połączenia pośpieszne.

Reforma rynku kolejowego

Ogłoszone plany zakładają kilka bardzo ważnych zmian w kontekście nie tylko lokalnym, ale ogólnokrajowym. Rząd liczy, że polski rynek przewozów kolejowych otworzy się na konkurencję, co przełoży się na to, że usługi kolejowego transportu pasażerów będą oferowane przez podmioty zagraniczne. Rząd liczy też, że dzięki temu, powstanie konkurencja, która zapewni wyższą jakość usług i zmniejszenie kosztów podróży. Jest to wynikiem wymogów nałożonych przez regulacje unijne.

Drugą rewolucyjną zmianą jest planowane ustanowienie długookresowych rozkładów jazdy. Horyzontalny Rozkład Jazdy ma być opracowany na lata 2031-2040, a jego perspektywa ma sięgać nawet 2050 roku. Dzięki temu w niepamięć odejdą występujące obecnie nawet kilkukrotnie w trakcie roku zmiany godzin przyjazdów i odjazdów pociągów.

Pociągi ekspresowe i pośpieszne

Przedstawiona została także mapa połączeń ekspresowych i pośpiesznych. W ramach tych pierwszych, zgodnie z wcześniejszymi prezentacjami komunikacja z Rzeszowa będzie się odbywała w kierunku Krakowa. Oznacza to, że nie będzie połączenia ekspresowego, czyli połączenia Kolei Dużych Prędkości Rzeszowa z Warszawą.

Rząd oferuje inne rozwiązanie. Mianowicie z Rzeszowa, w kierunku północnym miałaby iść linia pociągów pośpiesznych, która zatrzymywałaby się na większej liczbie stacji, niż ma to miejsce w przypadku Kolei Dużych Prędkości. W planach rządu, w ramach Horyzontalnego Rozkładu Jazdy jest stworzenie gwarantowanego standardu oferty przewozowej zapewniającego kilkukrotną dziennie liczbę połączeń w ramach sieci pociągów pośpiesznych.

Wyłączony z podróży ekspresowej bezpośrednio w kierunku Warszawy nie będzie tylko Rzeszów, ale także między innymi Toruń czy Kielce. Rzeszów jednak jest miastem najdalej z nich położonym, a podróż w kierunku stolicy zajmuje najwięcej czasu. Proponowane rozwiązanie może również nie stwarzać uzasadnienia do wybierania pociągu w ramach podróży nad Morze Bałtyckie.

Już dzisiaj dostrzegalne jest zainteresowanie podróżami na północ kraju. PKP już coraz śmielej rozważa przedłużenie linii pociągów Pendolino na trasie Rzeszów-Gdynia aż do Przemyśla.

Linia Przemyśl-Rzeszów-Berlin

W ramach nowej koncepcji CPK, przedstawiono planowaną linię prowadzącą z Podkarpacia aż do Berlina. Dokładniej trasa ma się odbywać w ramach linii: Przemyśl - Rzeszów - Kraków - Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia - Wrocław - Zielona Góra – Berlin. Jest to wspominana trasa przez Kraków, dzięki której będzie można przesiąść się na pociąg w kierunku Warszawy. Do czasu podróży trzeba będzie jednak doliczyć wspomnianą przesiadkę, co będzie skutkowało przedłużeniem przemieszczania się z Podkarpacia do stolicy kraju. Na wspomnianej trasie pociągi miałyby jeździć mniej więcej co godzinę.

Linie pośpieszne

W ramach linii pośpiesznych, Rzeszów występuje kilkukrotnie. W ramach połączenia z Warszawą, ma powstać linia Warszawa - Radom - Skarżysko-Kamienna - Ostrowiec Świętokrzyski - Tarnobrzeg – Rzeszów. Oprócz tego w kierunku na Lublin, ma funkcjonować linia prowadząca przez Stalową Wolę. Ponadto linia pośpieszna będzie prowadziła na zachód w kierunku Krakowa, Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii oraz Wrocławia, a następnie będzie szła na północ w kierunku Poznania. Co kluczowe w całym przedsięwzięciu, w porównaniu do linii ekspresowych, które zakłada się, że będą operowały na komercyjnych zasadach, linie pośpieszne mają mieć charakter połączeń o charakterze użyteczności publicznej. Zobacz LINK

Z perspektywy mieszkańców Podkarpacia należy się przede wszystkim zastanowić o ile i czy ulegnie skróceniu trasa Rzeszów-Warszawa. Długość podróży jest bowiem najważniejszym czynnikiem wyboru środka transportu. W przypadku połączeń pośpiesznych, należy oczekiwać, że skrócenie czasu nie będzie aż tak rewelacyjne, jak miało to mieć miejsce w przypadku poprzedniej koncepcji szprych.

Schemat zakładanego układu połączeń dalekobieżnych
Fot. hrj.gov.pl

Mapa do pobrania w pełnej rozdzielczości TUTAJ.

Konsultacje społeczne

Horyzontalny Rozkład Jazdy jest także dostosowany do regulacji unijnych. Od grudnia 2030 roku przepisy nakładają obowiązek przetargowego wyboru operatora kolejowego, w przypadku połączeń dalekobieżnych, które mają charakter służby publicznej i mogą się ubiegać o dotację. Zmiany mają prowadzić również do zmniejszenia ilości połączeń dotowanych, które w wyniku liberalizacji rynku kolejowego, mają być realizowane w sposób komercyjny. Zobacz link: Rozpoczynamy konsultacje Horyzontalnego Rozkładu Jazdy.

W związku z tak ogromnymi zmianami rozpoczyna się faza konsultacji. W ich ramach zostaną przeprowadzone rozmowy z przedstawicielami biznesu (potencjalni przewoźnicy krajowi i zagraniczni), regionalnych organizatorów przewozów (urzędy marszałkowskie) oraz ekspertami i organizacjami społecznymi. Mają się one przyczynić do powstania opartego na prognozach ruchu, dostosowanego do infrastruktury i możliwego do realizacji rozkładu jazdy pociągów na lata 2031-2040. Więcej na temat Horyzontalnego Rozkładu Jazdy TUTAJ.

Jakub Chruściel

Autor urodzony w Rzeszowie z wykształcenia jest prawnikiem i ekonomistą. Publikuje w Klubie Jagiellońskim i Magazynie Kontra.