Premia dla Podkarpacia zostanie. Rząd wycofuje się ze zmian w RFRD

KATEGORIA: POLITYKA / 25 sierpnia 2025

;

Fot. Karol Woliński

Ministerstwo Infrastruktury wycofuje się z propozycji zmian w zasadach podziału środków z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, które przewidywały likwidację premii finansowej dla najbiedniejszych regionów, w tym Podkarpacia.

Spór o RFRD

Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg to program przewidujący wsparcie dla samorządów przy budowie i rozbudowie dróg. Zasady jego działania są proste. Każdego roku z budżetu państwa wydzielana jest pewna pula środków, która potem przekazywana jest do poszczególnych wojewodów, a ci ogłaszają nabory wniosków o dofinansowanie dla samorządów.

Od 2018 roku w programie wprowadzono zasadę mówiącą o premii finansowej dla pięciu województw z najniższym poziomem PKB na mieszkańca. Wyglądało to tak, że każdego roku 91,5 procent puli środków w funduszu przeznaczano dla wszystkich 16 województw, a pozostałe 8,5 procent dzielono na wspomnianych 5 regionów, co miało być formą wyrównania szans rozwojowych Jednym z regionów który na tym korzystał było województwo podkarpackie.

Początkiem lipca posłowie opozycyjnego Prawa i Sprawiedliwości zaczęli alarmować, że Ministerstwo Infrastruktury chce zlikwidować wspomnianą premię finansową i dzielić cały budżet RFRD na wszystkie 16 województw. Wskazywać na to miał projekt rozporządzenia przygotowany przez resort, który jasno mówił o likwidacji premii dla 5 najbiedniejszych województw. Politycy PiS wskazywali, że Podkarpacie może na tym stracić około 40 mln zł i apelowali do rządu i wojewody podkarpackiej Teresy Kubas-Hul o powstrzymanie zmian w programie.

Projekt rozporządzenia dotyczący zmian w RFRD był procedowany w trybie pilnym z pominięciem konsultacji publicznych, tak, by zdążyć z jego wprowadzeniem do 15 lipca, czyli ostatniego dnia, w którym minister informuje wojewodów o przewidywanej wysokości środków na realizację zadań z RFRD na kolejny rok (w tym przypadku na rok 2026). Takie zapisy można było przeczytać w Ocenie Skutków Regulacji czy piśmie wiceministra infrastruktury Stanisława Bukowca do ministra Macieja Berka, który był szefem Stałego Komitetu Rady Ministrów.

Kto dezinformował?

Ostatecznie zmiany nie zostały wdrożone, podział środków nadal uwzględniał premie dla biedniejszych województw. Do podlinkowania tekst samorządy 18 lipca Podkarpacie do dyspozycji otrzymało 166 mln zł (rok wcześniej było 165 mln zł), a wojewoda podkarpacka Teresa Kubas-Hul w lipcu ogłosiła nabór wniosków dla samorządów.

Teresa Kubas-Hul przy okazji twierdziła, że opozycja alarmująca opinię publiczną o planowanej likwidacji premii m.in. dla Podkarpacia, dezinformowała mieszkańców i samorządowców. Jej zdaniem ewentualne wprowadzenie zmian w zasadach podziału środków w ramach RFRD miały wejść w życie dopiero w przyszłorocznym naborze dotyczącym realizacji zadań w 2027 roku, choć dokumenty dotyczące projektu rozporządzenia wskazywały na coś innego.

Wojewoda poinformowała również, że zwróciła się do ministra infrastruktury z wnioskiem o zachowanie aktualnego podziału środków w programie.

Ministerstwo się wycofuje

Projekt rozporządzenia dotyczący zmian przewidujących likwidację bonusu finansowego dla pięciu regionów z najniższym poziomem PKB zatrzymał się na Stałym Komitecie Rady Ministrów. W lipcu zwróciliśmy się do Ministerstwa Infrastruktury z kilkoma pytaniami w tej sprawie. Pytaliśmy kto był autorem pomysłu likwidacji premii i podziału całej puli środków na wszystkie 16 województw. Oprócz tego chcieliśmy się dowiedzieć, dlaczego rozporządzenie nie weszło w życie w tym roku, mimo że projekt miał mieć charakter pilny i czy jest plan, by proponowane zmiany w RFRD zostały wprowadzone w kolejnych latach.

Po niecałym miesiącu otrzymaliśmy trzyzdaniową odpowiedź, która wskazuje jedynie na to, że resort wycofuje się z pomysłu zmian w podziale środków w ramach Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, zwanego wcześniej Funduszem Dróg Samorządowych. Wpływ na to miały mieć uwagi zgłoszone do projektu m.in. przez wojewodów. Kluczowa okazała się sytuacja województw przy naszej wschodniej granicy, w tym zapewne Podkarpacia.

- W toku prac nad projektem rozporządzenia Rady Ministrów, zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu podziału środków Funduszu Dróg Samorządowych na dofinansowanie budowy, przebudowy lub remontu dróg powiatowych i dróg gminnych na poszczególne województwa, zgłoszone zostały uwagi do projektu. Stanowiska przedstawili również zainteresowani wojewodowie oraz samorządy. Po uwzględnieniu zgłoszonych uwag, dotyczących m.in. obecnej sytuacji geopolitycznej regionów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą, projekt rozporządzenia został wycofany z prac Stałego Komitetu Rady Ministrów - informuje Rafał Jaśkowski, dyrektor Biura Komunikacji Ministerstwa Infrastruktury.

Karol Woliński