Filharmonia Podkarpacka zaprasza na najbliższe koncerty symfoniczne

KATEGORIA: KULTURA / 1 października 2025

Fot. Materiały Filharmonii Podkarpackiej

Filharmonia Podkarpacka im. A. Malawskiego w Rzeszowie zaprasza na najbliższe koncerty - 3 i 5 października. Ten drugi odbędzie się w ramach ogólnopolskiej edycji pn. „Weekend Seniora z kulturą”.

Pierwszy koncert symfoniczny odbędzie się w piątek 3 października o godz. 19:00 w Sali Koncertowej Filharmonii Podkarpackiej.

Wystąpią: Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Podkarpackiej, Sławomir Chrzanowski – dyrygent, a na akordeonie zagra Paweł Paluch.

W programie:

P. Paluch – Polonez, Mazur in Dur, Polonez Rzeszowski, Concerto resoviense (Koncert na akordeon i orkiestrę)

A. Dvořák – VIII Symfonia G-dur op. 88

Bilety: 60 zł normalny i 45 zł ulgowy dostępne w Kasie Biletowej i online TUTAJ.

***

Koncert zainauguruje prawykonanie czterech kompozycji Pawła Palucha – wybitnego polskiego akordeonisty i kompozytora pochodzącego z Rzeszowa.

Polonez oraz Mazur in D powstały na zamówienie Narodowego Centrum Kultury w Warszawie w ramach projektu edukacyjnego „Piątka z Narodowych”, którego celem jest poszerzenie świadomości na temat polskich tańców narodowych.

W obu kompozycjach odnaleźć można nawiązania do epoki romantyzmu oraz do tradycji polskich twórców muzyki narodowej XIX wieku. Podczas koncertu dzieła zabrzmią w wersji symfonicznej, przygotowanej na poszerzony skład instrumentalny w stosunku do wersji udostępnionych wcześniej przez NCK.

Polonez rzeszowski jest także inspirowany lokalnym folklorem. W kompozycji wykorzystano również melodię Hejnału Rzeszowa autorstwa Tomasza Stańki – pojawia się ona w formie cytatu na początku utworu oraz w parafrazie w jego części środkowej. Całość utrzymana jest w stylistce nawiązujacej głównie do muzyki romantyzmu. Concerto resoviense na akordeon z towarzyszeniem orkiestry to trzyczęściowa kompozycja utrzymana w stylistyce późnoromantycznej z elementami impresjonizmu. Folklor Rzeszowszczyzny stanowił główne źródło inspiracji podczas powstawania tego wyjątkowego utworu.

VIII Symfonię G-dur op. 88 Antonín Dvořák (1841-1904) skomponował u szczytu swojej sławy. Dzieło zachwyca radosnym wydźwiękiem, wirtuozerią oraz wysokimi wymaganiami stawianymi przed wykonawcami. Charakterystyczne dla kolorystyki tej symfonii jest oryginalne wykorzystanie fletu piccolo i rogu angielskiego. Głównym atutem dzieła jest niezwykłe bogactwo melodyczne – cecha znamienna dla całej twórczości symfonicznej kompozytora. Choć utwór zachowuje typowy dla gatunku czteroczęściowy układ, bliższa analiza ujawnia indywidualne podejście Dvořáka do formy symfonicznej. Swoboda formalna znajduje wyraz już w Allegro con brio, gdzie pojawiają się aż cztery tematy. Część druga – Adagio – wprowadza w nastrój zadumy i refleksji. Allegretto grazioso przybiera formę walca – nostalgicznego, lecz niepozbawionego lekkości i wdzięku. Finał VIII Symfonii stanowi apogeum formalnej inwencji Dvořáka: po triumfalnym wstępie trąbek następuje kunsztowny cykl wariacji, który przywodzi na myśl zarówno formę repryzową, sonatową, jak i rondo.

Sławomir Chrzanowski
Fot. Materiały Filharmonii Podkarpackiej

Sławomir Chrzanowski. Urodził się w Rybniku na Śląsku. Studia muzyczne odbył w Akademii Muzycznej w Katowicach, gdzie w 1986 roku ukończył Teorię Muzyki, a w 1989 Dyrygenturę Symfoniczną w klasie prof. Karola Stryi. Już podczas studiów rozpoczął współpracę z uczelnianym Zespołem Muzyki XX wieku, z którym dokonał kilku światowych prawykonań utworów kompozytorów współczesnych.

W latach 1985-1990 prowadził orkiestry- kameralną i symfoniczną Państwowego Liceum Muzycznego w Katowicach. Wraz z tymi zespołami uczestniczył w międzynarodowych festiwalach muzycznych (Festiwal Orkiestr Kameralnych w Ahrensburgu – Niemcy, ”Musica senza frontiere” w Bolonii-Włochy), występował także w Berlinie na specjalnym koncercie z okazji 50 rocznicy wybuchu II wojny światowej.

W 1987 roku brał udział w Międzynarodowym Kursie dla Młodych Dyrygentów w Weimarze (u prof. Kurta Sanderlinga), gdzie prowadził koncert finałowy. W 1991 roku uczestniczył w Międzynarodowym Konkursie Dyrygenckim w Trento.

W 1990 roku w wyniku konkursu objął stanowisko Dyrektora Naczelnego i Artystycznego Filharmonii Zabrzańskiej, którą prowadzi do dziś. Razem z tą orkiestrą dał ponad 3500 koncertów na różnych estradach w kraju i za granicą.

Dyrygował na festiwalach ( „Gaude Mater” w Częstochowie, ”Viva il canto” w Cieszynie, ”Zabrzański Festiwal Muzyki”, Krystyny Jamroz w Busku-Zdroju, „Silesia-Pradziad” w Kędzierzynie, Trnawska Wiosna Muzyczna w Trnawie,”Chopin Festival” w Gaming (Austria) „Pro Baltica” w Toruniu, Jana Kiepury w Krynicy, Festiwal w Łańcucie, Żartu Muzycznego w Nowym Sączu i in.)Wielokrotnie dyrygował imprezami cyklicznymi-„Nieszpory ludźmierskie”, ”Koncert trzech polskich tenorów”. Ponad 90 razy prowadził koncerty-również wielkie imprezy charytatywne -z udziałem największego polskiego tenora Wiesława Ochmana. Dokonał kilkunastu nagrań CD, a także rejestracji archiwalnych dla Polskiego Radia i Telewizji Polskiej. Ze swoją orkiestrą występował za granicą – w Rosji, Niemczech, Czechach, Austrii, Ukrainie, Słowacji, Rumunii i Japonii.

W latach 1991-1995 był Dyrektorem Artystycznym Filharmonii w Rybniku.

Dyrygował ponad 70 orkiestrami na świecie, w tym wszystkimi polskimi orkiestrami filharmonicznymi i kameralnymi, z którymi nadal prowadzi stałą współpracę, a także NOSPR w Katowicach i Radiową Orkiestrą Symfoniczną w Krakowie. Regularnie występuje z orkiestrami czeskimi- Filharmonii Ostrawskiej, Morawskiej w Ołomuńcu oraz Karlovych Varów, a także zespołami operowymi w Krakowie, Bytomiu, Gdańsku, Białymstoku, Łodzi i Lwowie. Współpracuje z teatrami muzycznymi, w 2006 r. przygotował premierę „Wesołej wdówki” Lehara w Warszawie, zaś w roku 2019 ”Kandyda” Bernsteina w Krakowie.

Podczas swoich koncertów dokonał wielu światowych prawykonań utworów, m.in. Bogusława Schaeffera, Romualda Twardowskiego, Jana Kantego Pawluśkiewicza, Gheorge Zamphira i in.

Kilkakrotnie gościł w USA, gdzie obok koncertów prowadził także wykłady otwarte dla studentów z zakresu historii muzyki polskiej, oraz zajęcia w mistrzowskiej klasie dyrygentury.(Northwestern University Chicago i Mary Washington College Fredericksburg) Jest honorowym dyrygentem MWC Symphony Orchestra we Fredericksburgu(USA). W 2002 wystąpił w słynnych salach koncertowych Ameryki – Carnegie Hall w Nowym Jorku z koncertem muzyki polskiej, oraz Orchestra Hall w Chicago – z koncertem Trzech Polskich Tenorów inaugurującym nowy sezon koncertowy Paderewski Symphony Orchestra. Od roku 2004 stale współpracuje ze słynną orkiestrą Chicago Philharmonic, zaś w roku 2005 zadebiutował w Chinach prowadząc Wuhan Symphony Orchestra.

Jest jurorem krajowych i międzynarodowych konkursów muzycznych.

Od 2016 roku pełni funkcję Dyrektora Artystycznego Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego „Ave Maria” w Czeladzi. Jest laureatem wielu nagród i wyróżnień- m.in.- Złotego Lauru Umiejętności i Kompetencji, Złotej Odznaki- Zasłużony dla Województwa Śląskiego, Złotego Medalu Prezydenta RP za długoletnią służbę, ”Gloria Artis”, Nagrody Kulturalnej Prezydenta Zabrza, Lider z powołania- Nagroda magazynu Why Story i wielu innych.

Paweł Paluch
Fot. Materiały Filharmonii Podkarpackiej

Prof. dr hab. Paweł Paluch w 1987 r. ukończył studia magisterskie na kierunku instrumentalistyka w specjalności gra na akordeonie w Akademii Muzycznej (AM) w Krakowie. W 1994 r. Rada Wydziału Instrumentalnego AM im. Fr. Chopina w Warszawie nadała mu kwalifikacje I stopnia (stopień doktora), a w 2002 Rada Wydziału Instrumentalnego AM im. Gr. i K. Bacewiczów w Łodzi roku kwalifikacje II stopnia (stopień doktora habilitowanego) sztuk muzycznych. W 2020 r. z rąk Prezydenta RP otrzymał tytuł profesora sztuki. Jest także nauczycielem dyplomowanym. Pełnił funkcje: konsultanta ds. kształcenia kadry nauczycielskiej akordeonu Szkolnictwa Artystycznego (1995-2000); członka Zarządu Głównego Stowarzyszenia Akordeonistów Polskich (1990-2000); eksperta komisji egzaminacyjnych i kwalifikacyjnych dla nauczycieli Ministerstwa Edukacji Narodowej (od 2001 r.) oraz Centralnej Komisji ds. awansu zawodowego nauczycieli; w WSP (aktualnie UR) w Rzeszowie: od 2007 do 2019 roku kierownika Zakładu Badań Muzyki Regionów w Instytucie Muzyki; członka kolegium redakcyjnego Zeszytu Naukowego „Muzyka” (Zeszyty Naukowe UR); prodziekana Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego (2005-2008); członka Rady Programowej Uniwersytetu III Wieku (2007-2008); wicedyrektora (2008-2010) oraz dyrektora Instytutu Muzyki (2010-2013) a także członka senackiej komisji UR ds. rozwoju kadry, badań naukowych i współpracy z zagranicą (2008-2012). Od 1995 jest kierownikiem muzycznym ZPiT „Resovia Saltans” . W latach 2019- 2024 był. członkiem Rady Naukowej Kolegium Nauk Humanistycznych UR a od 1990 do 2019 również członkiem Międzyuczelnianej Katedry Akordeonistyki AM (obecnie Uniwersytetu Muzycznego Fr. Chopina) w Warszawie. Wypromował kilkudziesięciu licencjatów, magistrów oraz pięciu doktorów sztuki. Jest też m.in. autorem publikacji p.t. Forma sonatowa w literaturze akordeonowej, AMFC, Warszawa 2003 a także około czterdziestu kompozycji oraz ponad dwustu opracowań na różne składy wykonawcze. Jako kompozytor współpracuje z Narodowym Centrum Kultury w Warszawie w ramach projektu edukacyjnego „Piątka z narodowych”, mającego na celu poszerzenie świadomości dotyczącej polskich tańców narodowych. Od 2014 r. sprawuje także kierownictwo muzyczne odbywających się co 3 lata w Rzeszowie światowych polonijnych festiwali folklorystycznych.

Jako wykonawca otrzymał wiele nagród na konkursach krajowych i międzynarodowych. Do najważniejszych można zaliczyć m.in.: I nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Nagrań Fonograficznych (Praga 1981), III nagrodę na Ogólnopolskim Konkursie Akordeonowym (Białystok 1985) oraz I nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Akordeonowym w Klingenthal (NRD 1985).

Wystąpił na pond tysiącu koncertach jako kameralista i solista (w tym również z orkiestrami symfonicznymi) w kraju i za granicą. W swoim dorobku artystycznym posiada nagrania płytowe (CD i DVD), radiowe i telewizyjne. Był wielokrotnie zapraszany do pracy w jury festiwali i konkursów o zasięgu regionalnym, krajowym oraz międzynarodowym, jak również przesłuchań organizowanych przez Centrum Edukacji Artystycznej. Prowadził także warsztaty i seminaria akordeonowe w szkołach muzycznych na terenie kraju. Jego uczniowie i studenci są laureatami czołowych nagród oraz wyróżnień uzyskanych na konkursach i festiwalach krajowych i międzynarodowych, a także przesłuchaniach CEA.

Za swoją działalność artystyczną, pedagogiczną i społeczną P. Paluch został nagrodzony i wyróżniony m.in: Odznaką Zasłużonego Działacza Kultury (1995), srebrnym medalem za wieloletnią Służbę (2013), Nagrodami Rektora WSP, UR i AM w Krakowie (2014), Dyrektora ZSM nr 1 w Rzeszowie, a także dyplomem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2013) oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2019).

Koncert w ramach ogólnopolskiej edycji pn. „Weekend Seniora z kulturą”

Koncert w ramach ogólnopolskiej edycji pn. „Weekend Seniora z kulturą” odbędzie się w niedzielę 5 października o godz. 15:00 w Sali Kameralnej Filharmonii Podkarpackiej.

Wystąpią: Rokas Valuntonis – fortepian, Anna Wiślińska – słowo.

W programie:

M. K. Čiurlionis – Sonata F-dur VL 155

F. Chopin – Mazurki op. 33

R. Schumann – Karnawał op. 9

Bilety: 30 zł normalny i 20 zł ulgowy dostępne w Kasie Biletowej i online TUTAJ.

***

Niezwykle interesujący recital fortepianowy skupia twórczość trzech wybitnych kompozytorów działających w XIX wieku. Sonata F-dur VL 155 Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa (1875-1911) skomponowana w 1898 roku, zachwyca pięknem i prostotą głęboko romantycznych harmonii. Čiurlionis, choć pochodził z Litwy, był silnie związany z kulturą polską. Był w równym stopniu kompozytorem, jak i malarzem. Jak sam pisał: “…nie ma granic pomiędzy sztukami. Muzyka łączy poezję i malarstwo, i ma swoją architektonikę. Malarstwo może posiadać także takąż architektonikę jak muzyka i w farbach wyrażać dźwięki”. Ciekawym kontekstem dla Sonaty F-dur jest cykl czterech obrazów Čiurlionisa zatytułowany Sonata wiosenna z 1907 roku. Poszczególne części tego dzieła noszą te same tytuły, co części Sonaty: Allegro, Andante, Scherzo, Finale. Mazurki op. 33 Fryderyka Chopina (1810-1849) zostały ukończone w 1838 roku. Pierwszy z nich – Mazurek gis-moll – jest krótki, lecz pełen tęsknoty i zamyślenia.

Następujący po nim Mazurek D-dur utrzymany jest w czystym stylu oberka, z charakterystycznym, tanecznym rytmem. Mazurek C-dur przywodzi na myśl wiejską sielankę – zachwyca prostotą, a zarazem pięknem melodii i subtelną harmonią. Finałowy Mazurek h-moll to najdłuższa i najbardziej wymagająca narracyjnie część cyklu. Szczególną uwagę przyciągają wyrafinowane dialogi między głosami w niskim i wysokim rejestrze, które z pewnością poruszą wyobraźnię słuchacza.

Ostatnią pozycją programu jest Karnawał op. 9 Roberta Schumanna (1810-1856) – jedno z najczęściej wykonywanych dzieł w literaturze fortepianowej, przez wielu uznawane za artystyczne credo kompozytora. Silnie zarysowany kontrast pomiędzy kolejnymi miniaturami to jeden z głównych środków wyrazowych tego cyklu. Schumann sięga także po motywy przewodnie, tworząc spójną, choć niezwykle różnorodną strukturę dzieła. Poszczególne części Karnawału są inspirowane różnymi postaciami. Miniatury Euzebiusz i Florestan to różne wcielenia osobowości Schumanna; Pierrot, Arlekin, Pantalon i Kolombina są klasycznymi postaciami commedii dell’arte. Pojawiają się również takie części, które mają odzwierciedlać osoby szczególnie bliskie kompozytorowi. Należą do nich m.in. Chopin, Paganini czy ukochana Clara ukryta pod maską Chiariny.

Rokas Valuntonis
Fot. Materiały Filharmonii Podkarpackiej

Rokas Valuntonis, laureat ponad 20 konkursów międzynarodowych, zajął pierwsze miejsce w Międzynarodowym Konkursie Pianistów Campillos (Hiszpania). Wcześniej wygrał Międzynarodowy Konkurs Muzyczny Societa Umanitaria (Włochy) oraz Skandynawski Konkurs Pianistyczny (Szwecja).

Rokas Valuntonis występował w całej Europie, w tym w Danii, Finlandii, Francji oraz Portugalii, w takich salach koncertowych jak: Milton Court (Barbican Centre), La Sala Verdi, Wallace Collection, Litewska Filharmonia Narodowa czy La Sala Casella Accademia Filarmonica Romana. Występował również razem z Orkiestrą Litewskiej Filharmonii Narodowej, Orkiestrą Symfoniczną z Lund, St Christopher Chamber Orchestra, Litewską Orkiestrą Kameralną czy Orkiestrą Kameralną z Poniewieży.

Poza tradycyjnymi koncertami Rokas Valuntonis współpracuje z aktorami i prezenterami. W ostatnim czasie, razem z cenionym litewskim aktorem Kostasem Smoriginasem, badał osobowości i życie emocjonalne wielkich kompozytorów, takich jak Beethoven, Chopin czy Rachmaninow.

W sezonie 2022/2023 Rokas Valuntonis wystąpił z recitalami solowymi w Europie w Litewskiej Filharmonii Narodowej, na festiwalach Morelia Music Festival i międzynarodowym festiwal Cervantino (Meksyk), w Wiltshire Music Center (Wielka Brytania), na festiwalu Rye Arts Festival (Wielka Brytania) oraz podczas lata muzyki fortepianowej w Druskienikach (Litwa).

Rokas Valuntonis, który urodził i wychował się na Litwie, studiował na Litewskiej Akademii Muzyki i Teatru w klasie Aleksandra Zvirblyte, ukończył Sibelius Acedemy (Finlandia) i pobierał lekcje u Eugena Injicia w Paryżu. Skończył też studia podyplomowe w londyńskiej Guildhall School of Music and Drama pod okiem Petera Bithella. Od 2017 r. Rokas Valuntonis jest członkiem programu City Music Foundation Artist Programme. Za swoje liczne osiągnięcia Rokas Valuntonis został nagrodzony prestiżową nagrodą im. Królowej Morty i otrzymał wyrazy uznania od dwóch prezydentów Litwy.

Opr. Red.

Fot. Materiały Filharmonii Podkarpackiej