23 miliardy złotych z BGK na odporność samorządów. Skorzysta też Rzeszów?

KATEGORIA: BEZPIECZEŃSTWO / 6 lipca 2026

Fot. Mateusz Burzyński/PUW Rzeszów

W poniedziałek 6 lipca ogłoszono pierwsze nabory w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Odporności realizowanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Do podziału jest prawie 23 mld zł, głównie w formie oprocentowanych pożyczek. O środki mogą starać się m.in. samorządy i spółki komunalne, aby finansować zadania związane ze zwiększeniem odporności na sytuacje kryzysowe, w tym budowę dróg podwójnego zastosowania. Czy Rzeszów w ramach tego instrumentu spróbuje pozyskać środki na budowę zapowiadanej od lat przeprawy przez tory kolejowe w centrum miasta?

BGK ogłasza nabory w ramach FBiO

Fundusz Bezpieczeństwa i Odporności (FBiO) to program, który realizować ma Bank Gospodarstwa Krajowego wraz z w pełni zależną od niego spółką Chrobry S.A., przy wykorzystaniu środków z Krajowego Planu Odbudowy. Celem jest budowa odporności państwa, ochrona ludności oraz rozwój technologii podwójnego zastosowania (dual-use) w reakcji na zagrożenia wynikające z wojny w Ukrainie.

Budżet programu to prawie 23 mld zł. O dofinansowanie mogą starać się jednostki samorządu terytorialnego i spółki komunalne, jak i przedsiębiorstwa z sektorów: obronnego, technologicznego, przemysłowego, transportowego i energetycznego.

W poniedziałek 6 lipca uruchomiono pierwsze nabory wniosków. Z tej okazji do Rzeszowa przyjechali przedstawiciele BGK oraz spółki Chrobry, którzy w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim prezentowali zasady programu podczas spotkań z przedsiębiorcami i samorządowcami.

Podczas konferencji prasowej wojewoda podkarpacki Teresa Kubas-Hul podkreślała, że program realizowany przez BGK dobrze uzupełnia rządowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, który również ma za zadanie zwiększać odporność państwa.

- Środki finansowe będą pochodzić z BGK, ale źródłem finansowania jest KPO. To w znakomity sposób uzupełnia tą ofertę, którą do tej pory wykorzystywaliśmy - zaznaczyła wojewoda.

Fot. Karol Woliński

Atrakcyjne pożyczki

Wiceprezes BGK prof. Marta Postuła wyjaśniała, że z całej puli środków programu wynoszącej prawie 23 mld zł około 16 mld zł będzie dostępne w formie niskooprocentowanych pożyczek. 11,2 mld zł przeznaczono na inwestycje realizowane przez samorządy i spółki komunalne. Do tego jest około 2,5 mld zł dla przedsiębiorców na realizację inwestycji w technologii podwójnego zastosowania. Około 2 mld zł przewidziano na zadania w sektorze kolejowym.

- Co ważne, mówimy o finansowaniu wyłącznie nowych inwestycji, a nie tych już realizowanych. Nie ma mowy o refinansowaniu. Chcemy jak najbardziej efektywnie podnosić odporność - podkreślała wiceprezes BGK.

Fot. Karol Woliński

Pożyczka BGK ma być atrakcyjna dla samorządów, bo jest szansa na uzyskanie zerowego oprocentowania, a nawet umorzenia części kredytu. Tutaj trzeba będzie spełnić pewne warunki. 20 procent umorzenia będzie przysługiwało tym gminom, których wskaźniki finansowe są poniżej średniej. Kolejne 20 procent umorzenia będzie przysługiwało samorządom, które będą realizować inwestycje w ramach programu Tarcza Wschodnia.

- W tym przypadku chodzi o zadania infrastrukturalne, czyli dostosowanie drogi do przemieszczenia się czołgów i ciężkiego sprzętu. W tym przypadku będzie można otrzymać dodatkowe 20 procent umorzenia - dodała Marta Postuła.

Fot. Mateusz Burzyński/PUW Rzeszów

Szansa dla Rzeszowa?

Samorządy będą mogły ubiegać się o pożyczki, dzięki który sfinansują budowę miejsc schronienia, ujęć wody, modernizację systemów cyberbezpieczeństwa, ale także budowę i modernizację infrastruktury podwójnego zastosowania w tym dróg, mostów i tuneli.

W kontekście Rzeszowa od razu pojawia się temat budowy przeprawy drogowej przez tory kolejowe w centrum miasta. Tego typu inwestycja miałaby powstać w ciągu ul. Hoffmanowej i Wyspiańskiego, alternatywą jest również przeprawa w ciągu ul. Langiewicza. W obu przypadkach przygotowania do całego przedsięwzięcia utknęły na etapie decyzji, czy ma to być wiadukt, czy tunel.

W ciągu ul. Hoffmanowej i Wyspiańskiego pierwotnie planowano budowę wiaduktu, ale przeciwko inwestycji zaczęli protestować mieszkańcy osiedla Pułaskiego. Władze Rzeszowa wstrzymały więc projektowanie inwestycji, by sprawdzić możliwość realizacji tam tunelu, który wydaje się mniej inwazyjny. Budowa tunelu w tym miejscu jest możliwa, ale byłaby droższa niż wiadukt.

Kilka tygodni temu prezydent Rzeszowa Konrad Fijołek w odpowiedzi na pytania radnych dotyczące budowy przeprawy, odpowiadał, że prosi o jeszcze trochę czasu, bo czeka na rozstrzygnięcia co do kształtu wieloletniego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, ale również rozwiązań oferowanych właśnie przez BGK.

Czy miasto zatem zamierza aplikować o środki na budowę przeprawy w ramach FBiO?

- Będziemy to analizować. Trudno na ten moment potwierdzić, że będziemy aplikować o środki w kontekście tej czy innej przeprawy. Ale jest w programie ten komponent drogowy, więc będziemy się zastanawiać jakie byłyby warunki, jakie byłoby dofinansowanie. To są kluczowe kwestie - zaznaczył prezydent Rzeszowa Konrad Fijołek.

Fot. Mateusz Burzyński/PUW Rzeszów

Jak powiedział nam Konrad Fijołek, Rzeszów w kontekście środków z FBiO myśli o budowie strażnic OSP na Słocinie czy Budziwoju oraz realizacji parkingów podziemnych, które mogłyby pełnić również funkcję miejsca schronienia.

Chrobry pomoże w inwestycjach

W ramach FBiO przewidziano również 7 mld zł na działania inwestycyjne realizowane przez spółkę Chrobry, która jest podmiotem zależnym od BGK. Środki te mają służyć wejściom kapitałowym w projekty o wysokim potencjale rozwojowym, szczególnie w obszarach innowacyjnych technologii i rozwiązań o strategicznym znaczeniu.

- Spółka będzie inwestować w kilka obszarów związanych z obronnością. Chodzi o inwestycje na wczesnym rozwoju. Będzie to dotyczyć systemów lotniczych, łączności, cyberbezpieczeństwa. Będziemy też inwestować w projekty dojrzalsze infrastrukturalnie, projekty dual-use - podkreślał Jan Banasiński, wiceprezes spółki Chrobry.

Fot. Karol Woliński

Zgodnie z zasadami programu Chrobry będzie mógł zostać inwestorem mniejszościowym, obejmując od 20 do 50 procent udziałów w danym biznesie.

Karol Woliński