[RZESZÓW] Hala wachlarzowa dla kultury? Politechnika Śląska opracuje koncepcję

Hala wachlarzowa dla kultury? Politechnika Śląska opracuje koncepcję

KATEGORIA: RZESZÓW / 24 października 2025

Fot. Grzegorz Bukała/Urząd Miasta Rzeszowa

Studenci i naukowcy Politechniki Śląskiej mają opracować koncepcję zmian funkcjonalno-przestrzennych dla zespołu dawnej parowozowni w Rzeszowie. Władze miasta chcą, by zabytkowe tereny kolejowe stały się przestrzenią otwartą dla mieszkańców poprzez wprowadzenie tam funkcji kulturalnych i społecznych. Nadal są one jednak własnością kolei, ale rozmowy o przejęciu ich przez samorząd trwają.

Kultura na terenach kolejowych?

O nowym zagospodarowaniu zabytkowych obiektów kolejowych znajdujących się w rejonie Stacji Rzeszów Główny mówi się od wielu lat. W części przewiduje to również przyjęty w 2020 roku plan zagospodarowania. Mówi on o stworzeniu regionalnego dworca autobusowego w miejscu po zburzonej w 2006 roku hali wachlarzowej „Lwowskiej”. Biorąc pod uwagę priorytety inwestycyjne miasta realizacja tego zadania wydaje się mało realna, tym bardziej, że w pobliżu są plany budowy całkowicie nowego dworca autobusowego PKS, choć i ta inwestycja na razie pozostaje głównie w sferze zapowiedzi.

Do zagospodarowania jest jednak istniejąca hala wachlarzowa „Krakowska” i wspomniany plan przewiduje wykorzystanie tego obiektu pod działalność kulturalną. Zresztą takie pomysły pojawiały się jeszcze przed uchwaleniem planu. Przed laty padały propozycje, by urządzić tam na przykład centrum kultury współczesnej. Wykorzystaniem starej parowozowni zainteresowane było również Muzeum Techniki i Militariów, które widziało tam dobrą przestrzeń wystawienniczą.

Fot. Grzegorz Bukała/Urząd Miasta Rzeszowa

Pierwszym krokiem w kierunku zmiany oblicza zabytkowych obiektów kolejowych jest przejęcie ich przez miasto. Ratusz od dawna rozmawia w tej sprawie z Polskimi Kolejami Państwowymi, które są właścicielem tych gruntów.

W zeszłym roku podczas kampanii wyborczej prezydent Konrad Fijołek zapowiadał, że jest wola porozumienia ze strony miasta i spółki PKP S.A. w sprawie przeznaczenia wspomnianych terenów na działalność kulturalną. Dodawał również, że konieczna będzie aktualizacja przyjętego w 2020 roku planu zagospodarowania, tak by poszerzyć funkcję kulturalną, wprowadzić nowe funkcję związane z gastronomią i ograniczenia funkcji komunikacyjnej.

Będzie koncepcja

Do przejęcia terenów kolejowych przez miasto nadal nie doszło, ale ratusz w piątek 24 października poinformował, że powstanie koncepcja dotycząca zmian funkcjonalno-przestrzennych dla zespołu dawnej parowozowni w Rzeszowie. Za opracowanie dokumentu mają odpowiadać naukowcy i studenci z Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej w Gliwicach.

- Cieszę się, że zespół z Politechniki Śląskiej podjął się tego trudnego, ale bardzo ważnego dla naszego miasta zadania. W XIX wieku rzeszowski zespół kolejowy prawie w całości powstał poza miastem. Dzięki niemu tereny, na których został zlokalizowany szybko przekształciły się, zurbanizowały. Wzrosła tu liczba ludności, liczba inwestycji, rozwinął się handel i usługi. Tereny zapełniły się zwartą zabudową. Dziś chcemy powtórzyć ten proces, ożywić te tereny dzięki wprowadzeniu tam także funkcji społecznych, kulturalnych. I wierzymy, że dzięki pracy naukowców i studentów i pomysłom zawartym w tworzonej właśnie koncepcji tak się stanie – mówi Konrad Fijołek, prezydent Rzeszowa.

Fot. Materiały Urzędu Miasta Rzeszowa

W środę, 22 października, z zespołem z Politechniki Śląskiej, który będzie opracowywał koncepcję dla rzeszowskich terenów kolejowych, spotkała się Edyta Dawidziak, miejski konserwator zabytków, W spotkaniu gościnnie wziął także udział Adam Sapeta, podkarpacki wojewódzki konserwator zabytków.

- Nasza obecność w Gliwicach była wynikiem porozumienia sformalizowanego listem intencyjnym o współpracy naszego samorządu z gliwicką uczelnią. Politechnika Śląska ma doświadczenie w zadaniach związanych z rewitalizacją terenów kolejowych, realizowała m.in. zadanie rewaloryzacji terenów dworca dla Katowic – mówi Edyta Dawidziak.

- Wypracowanie koncepcji nowego zagospodarowania kolejowego zespołu, z uczytelnieniem i wyeksponowaniem jego cennych zasobów zabytkowych oraz wprowadzeniem nowych form architektonicznych oraz rozwiązań urbanistycznych, jest tematem pilnym i długo wyczekiwanym. Zagadnienie to ponadto doskonale wpisuje się w ideę rewitalizacji śródmiejskiej części Rzeszowa, dla której opracowywany jest obecnie Gminny Program Rewitalizacji – dodaje miejska konserwator zabytków.

W środę Edyta Dawidziak i Adam Sapeta spotkali się ze studentami i ich naukowymi opiekunami i odpowiadali na pytania, które już pojawiły się w etapie początkowej realizacji koncepcji. Zaprezentowana została także historia dawnej parowozowni miejskiej w Rzeszowie, z wyszczególnieniem jej wartości zabytkowych oraz informacjami o obecnym stanie jej zachowania. Przekazana została także dostępna dokumentacja i wszelkie opracowania, które należy uwzględnić i przeanalizować w projektowaniu.

Koncepcja ma być gotowa do końca pierwszego kwartału przyszłego roku. Ratusz w komunikacie prasowym informuje również, że rozmowy z PKP S.A. na temat przejęcia terenów kolejowych trwają.

Karol Woliński