Ubóstwo energetyczne w regionie. Trwają badania, powstać ma diagnoza

KATEGORIA: PODKARPACIE / 18 lutego 2026

Fot. Michał Bosek/powietrze.podkarpackie.pl

W województwie podkarpackim rozpoczęły się badania dotyczące ubóstwa energetycznego. Zostaną nimi objęci mieszkańcy regionu, pracownicy ośrodków pomocy społecznej oraz eksperci i doradcy energetyczni. Celem badań jest dokładne rozpoznanie skali problemu, jego przyczyn, lokalnych uwarunkowań oraz rzeczywistych potrzeb gospodarstw domowych w zakresie ogrzewania, zużycia energii i dostępnych form wsparcia.

Ubóstwo energetyczne pod lupą

Badania zostały zlecone w ramach realizowanego przez Departament Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego projektu Life Podkarpackie. Mają dać odpowiedź m.in. na pytania dotyczące tego, jak mieszkańcy Podkarpacia radzą sobie z ogrzewaniem domów, jaki jest ich stan techniczny, czy mają problemy z opłacaniem rachunków za energię?

- To pierwsze tak kompleksowe badanie ubóstwa energetycznego realizowane na poziomie całego województwa, zlecone przez nasz urząd. Chcemy nie tylko poznać skalę zjawiska, ale przede wszystkim zrozumieć realne potrzeby mieszkańców i problemy, z jakimi mierzą się na co dzień - mówi Andrzej Kulig, dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska UMWP. - Diagnoza pozwoli nam lepiej kierować wsparcie w ramach naszego projektu LIFE Podkarpackie, w którym uczestniczy 61 podkarpackich gmin - zaznacza Kulig.

Szeroki zakres badań

W badaniach zostaną zastosowane różne metody: będzie to zarówno analiza danych zastanych – czyli statystyk, dokumentów strategicznych, aktów prawnych oraz dostępnych raportów i badań, ale także badania ankietowe wśród mieszkańców regionu oraz ankiety skierowane do Ośrodków Pomocy Społecznej i Centrów Usług Społecznych, które na co dzień pracują z osobami znajdującymi się w trudnej sytuacji.

- Planowane było zebranie opinii od co najmniej 1000 osób, ale już mamy tyle wypełnionych ankiet a nadal spływają kolejne, więc na pewno będziemy mieć ich znacznie więcej – mówi Izabela Wikar z firmy konsultingowej prowadzącej badania.

Uzupełnieniem będą badania jakościowe: wywiady z doradcami projektu LIFE Podkarpackie, przedstawicielami instytucji publicznych i organizacji pozarządowych, a także spotkania z mieszkańcami w wybranych gminach.

- Zaplanowaliśmy spotkania w kilku podkarpackich gminach, różniących się wielkością, strukturą mieszkańców, różnymi innymi uwarunkowaniami, tak by otrzymać przekrojowy obraz całego regionu – dodaje Izabela Wikar.

Nie tylko liczby, ale realne doświadczenia

Badanie nie ogranicza się wyłącznie do analizy statystyk czy poziomu dochodów. Jego celem jest uchwycenie rzeczywistych warunków życia mieszkańców – od stanu technicznego budynków, przez sposób ogrzewania, aż po codzienne strategie radzenia sobie z rosnącymi kosztami energii.

- Szczególną uwagę w tym badaniu poświęcimy tzw. ukrytemu ubóstwu energetycznemu, czyli sytuacjom, gdy niskie rachunki wynikają z rezygnacji z ogrzewania, a nie z dobrej efektywności energetycznej budynku – wyjaśnia dyrektor Andrzej Kulig.

- Chcemy mieć jak najbardziej szeroki obraz problemu: nie tylko ile osób jest nim dotkniętych, ale także jak ubóstwo energetyczne wpływa na zdrowie, samopoczucie i jakość życia mieszkańców – mówi Anna Lorynowicz, kierownik projektu Life Podkarpackie.

Efektem badania będzie szczegółowa diagnoza ubóstwa energetycznego w województwie podkarpackim oraz zestaw rekomendacji dla samorządów i instytucji publicznych. Mają one posłużyć do projektowania skuteczniejszych programów wsparcia, lepiej dopasowanych do realnych potrzeb mieszkańców – od dopłat i doradztwa, po działania związane z termomodernizacją budynków i wymianą źródeł ciepła.

Wokul