Podkarpacie stawia na drony. Umowa na centrum kompetencji podpisana 📸

KATEGORIA: GOSPODARKA / 27 kwietnia 2026

Fot. Mateusz Ficek

Podkarpackie Centrum Kompetencji ma być modelowym ośrodkiem do testowania, certyfikowania i wdrażania usług dronowych. W poniedziałek (27 kwietnia) podpisano umowę na jego stworzenie.

Podkarpackie Centrum Kompetencji

Centrum kompetencji to specjalny ośrodek szkoleniowy mający być centrum rozwoju technologii dronowych. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej w zeszłym roku ogłosiła konkurs na realizację tego typu jednostek przy wsparciu Krajowego Planu Odbudowy.

Spora część z nich powstanie na Podkarpaciu. W poniedziałek 27 kwietnia podpisano umowę dotyczącą utworzenia Podkarpackiego Centrum Kompetencji. Pod dokumentem podpisali się przedstawiciele władz PAŻP, województwa podkarpackiego, miasta Rzeszowa, miasta Krosna i Politechniki Rzeszowskiej.

Ma ono stać najbardziej kompleksowym środowiskiem w Polsce do testowania, demonstracji, certyfikowania i wdrażania zaawansowanych usług dronowych - od inspekcji infrastruktury, przez misje w obszarze bezpieczeństwa i ratownictwa, po logistykę dalekiego zasięgu.

- Jesteśmy jedynym województwem, którego inteligentną specjalizacją jest lotnictwo i kosmonautyka, a drony w tej przestrzeni oczywiście się mieszczą. Naszym obowiązkiem było w tym uczestniczyć. Samorząd Województwa Podkarpackiego jako koordynator i instytucja wspierająca centrum, będzie w to wnosić podkarpacką dolinę dronową, to będzie znakomite uzupełnienie - mówił marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl.

Inicjatywa zakłada przejście od pojedynczych, lokalnych stref testowych do szerokich rozwiązań, realizowanych w różnorodnych warunkach terenowych, pogodowych i infrastrukturalnych. Rdzeń tej architektury tworzą lokalizacje Podkarpackie 1 (na płd.-wsch. od Mielca), Rzeszów, Krosno oraz Akademicki Ośrodek Szybowcowy Politechniki Rzeszowskiej w Bezmiechowej, a uzupełnieniem systemu jest dodatkowy korytarz do Stalowej Woli, który znacząco zwiększa skalę przestrzenną całego przedsięwzięcia.

- Cieszymy się, że będziemy mogli być miejscem testów, wspierania budowania tych kompetencji, ale później również implementowania w nasze codzienne życie w naszych społecznościach lokalnych, bo przecież te technologie, to nie tylko dostosowanie na polu obronnym, ale chcemy, żeby przede wszystkim służyły podnoszeniu jakości życia - mówił prezydent Rzeszowa Konrad Fijołek.

Dobre warunki na Podkarpaciu

Podkarpacie okazało się idealnym regionem do organizacji dużego centrum kompetencji. Zaważyć o tym miało różnorodne ukształtowanie powierzchni, spore zalesienie, obecność ważnych osi komunikacyjnych i struktura osadnicza łącząca miasta, strefy przemysłowe obszary rolnicze, tereny leśne i górskie.

- To jest unikalna inicjatywa. Zależy nam na tym, aby nie traktować takich działań w sposób wyspowy, lecz podejść do nich regionalnie. Bardzo dziękuje władzom województwa za zaangażowanie - mówiła prezes PAŻP-u Magdalena Jaworska-Maćkowiak.

Warunki na Podkarpaciu dla perspektywy technologii BSP oznaczają możliwość projektowania i realizacji operacji w bardzo zróżnicowanych scenariuszach. Na przykład loty nad terenami zurbanizowanymi i podmiejskimi, loty nad infrastrukturą liniową, loty nad terenami leśnymi i słabo zaludnionymi, operacje w warunkach pagórkowatych i górskich, loty wymagające różnych profili łączności, nawigacji i monitorowania.

Szczególnie ważny jest komponent Bezmiechowej, ponieważ daje dostęp do warunków terenowych i aerologicznych trudnych do odtworzenia w innych częściach kraju.

- Nasza uczelnia od dziesiątek lat zajmuje się tematyką bezzałogowych statków powietrznych i dlatego też nieprzypadkowo obok samorządów Politechnika jest tutaj jednostką naukową, która będzie realizować pracę w ramach tego projektu. To dla nas wyróżnienie, ale też traktujemy to jako element naszego rozwoju, zarówno w zakresie kompetencji pracowników Politechniki Rzeszowskiej, jak i kompetencji studentów, którzy w przyszłości będą absolwentami i będą na tym rynku funkcjonować - mówił prof. Piotr Koszelnik, rektor Politechniki Rzeszowskiej.

Nie tylko „proste” loty

Centrum Kompetencji na Podkarpaciu może być miejscem, gdzie testuje się nie tylko „proste” loty, ale również zaawansowane operacje scenariuszowe, np. przejścia między terenem miejskim a górskim, loty wzdłuż dolin, misje z wieloma punktami pośrednimi, transfery między węzłami logistycznymi oraz loty w otoczeniu zróżnicowanych przeszkód terenowych.

PAŻP zapowiada kolejne etapy integracji Podkarpackiego Centrum Kompetencji. W planie jest rozpoczęcie prac analityczno terenowych - wykonanie serii lotów bezzałogowych w celu identyfikacji i mapowania przeszkód terenowych oraz szczegółowego zobrazowania obszaru operacyjnego.

Dojdzie też do integracji danych środowiskowych i demograficznych. Chodzi o uzupełnienie danych lotniczych o informacje dotyczące gęstości zaludnienia i uwarunkowań przestrzennych, niezbędnych do projektowania bezpiecznych operacji BVLOS.

Projekt zakłada budowę zaplecza szkoleniowego - równoległe tworzenie ośrodka poligonowo szkoleniowego w Krośnie, dedykowanego szkoleniom, testom operacyjnym i walidacji procedur Następnie będą trwały przygotowania do uruchomienia operacyjnego. Ma to na nastąpić we wrześniu. W planie jest uruchomienie nowego oprogramowania służącego zwiększeniu bezpieczeństwa lotów, np. rozszerzonego o nowe funkcjonalności DRONE Tower.

O momentu startu operacyjnego planowane jest zaproszenie do współpracy biznesu, środowiska naukowego, samorządów, funduszy inwestycyjnych oraz wszystkich podmiotów zainteresowanych uczestnictwem w rozwoju Centrum Kompetencji.

Umowę na utworzenie Podkarpackiego Centrum Kompetencji podpisano przy okazji międzynarodowej konferencji Road to URC - Security and Defense Dimension, która odbywa się na terenie Politechniki Rzeszowskiej.

Wokul

Zdjęcia: Mateusz Ficek