Samorządowcy debatują w Rzeszowie. Andrzej Duda mówił o Trójmorzu

KATEGORIA: POLITYKA / 11 maja 2026

Fot. Mateusz Ficek

W poniedziałek (11 maja) w Rzeszowie rozpoczęła się dwudniowa II Ogólnopolska Konferencja Samorządowa Związku Samorządów Polskich współorganizowana przez Województwo Podkarpackie. Gościem wydarzenia był Andrzej Duda - były prezydent RP. Zabrakło jednak zapowiadanego wcześniej Przemysława Czarnka.

Związek Samorządów Polskich jest kojarzony z prawą stroną sceny politycznej. Stowarzyszenie powstało w 2017 r. i zrzesza samorządy gminne, powiatowe i wojewódzkie. Obecnie liczy ponad 160 członków.

II Ogólnopolską Konferencję Samorządową ZSP odbywającą się w Hotelu Rzeszów poprzedziło zamknięte Walne Zebranie członków Związku Samorządów Polskich. Konferencja odbywa się w Rzeszowie już drugi raz. W ubiegłym roku, w pierwszej edycji wydarzenia wziął udział ówczesny kandydat na prezydenta RP - Karol Nawrocki. Obecnie - już jako urzędujący prezydent - udzielił konferencji honorowego patronatu.

Oficjalnego otwarcia konferencji dokonali: marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl, prezes Związku Samorządów Polskich Adam Ciszkowski oraz sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Adam Andruszkiewicz.

- Bardzo cieszymy się, że możemy na Podkarpaciu spotykać się, aby dyskutować o sprawach samorządowych, które są istotne z punktu widzenia rozwoju naszego kraju. Nie musimy Państwa przekonywać, że samorząd w ostatnich kilkunastu latach potwierdził swoją wagę i znaczenie dla rozwoju społeczno-gospodarczego Polski - mówił marszałek Władysław Ortyl, jako dowód podając działania samorządów w czasie pandemii, czy związane z wojną za naszą wschodnią granicą i w czasie kryzysu energetycznego. Jako sukces wskazał też wykorzystanie przez samorządy środków z funduszy europejskich.

Marszałek odniósł się też do trudnej sytuacji finansowej samorządów. Jak powiedział, znowelizowana ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego miała dawać nadzieję, ale „niestety nie działa”. Całościową oceną stanu finansów publicznych, w tym środków do dyspozycji samorządów ma zająć się Rada Samorządu Terytorialnego działająca przy prezydencie RP.

Marszałek odniósł się także do trudnej sytuacji szpitali i rosnących kosztów funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, wskazując na konsekwencje dla mieszkańców.

- Ta zapaść finansowa w ochronie zdrowia, właściwie załamanie się całego systemu, też wiąże się z wielką odpowiedzialnością samorządów wojewódzkich i powiatowych. Ostatecznie to pacjent, mieszkaniec każdego powiatu i województwa na tym będzie cierpiał. Nie możemy zgodzić się na sytuację, w której za wykonane świadczenia i leczenie pacjentów nie są przekazywane należne środki. To także kategoria bezpieczeństwa, bliskiego dla każdego mieszkańca – stwierdził marszałek.

Jak zaznaczał Władysław Ortyl, Podkarpacie chce wykorzystywać środki europejskie na technologie, a także infrastrukturę podwójnego zastosowania. Obawy rodzą natomiast propozycje płynące z Komisji Europejskiej centralizacji funduszy europejskich rozdzielanych do tej pory w regionach w przyszłej perspektywie finansowej.

Do uczestników konferencji list skierował prezydent RP Karol Nawrocki, a odczytał go Adam Andruszkiewicz, sekretarz stanu i zastępca szefa Kancelarii Prezydenta RP.

- Przez najbliższe dwa dni Rzeszów znów staje się samorządowym sercem Polski. Serdecznie pozdrawiam liderów lokalnych z całego kraju, przedstawicieli Związku Samorządów Polskich oraz samorządu województwa podkarpackiego, którzy wspierają organizację tego przedsięwzięcia – napisał prezydent.

Karol Nawrocki zwrócił uwagę na ogromny dorobek polskich samorządów oraz pozytywne zmiany, jakie dokonały się w ostatnich latach dzięki zaangażowaniu władz lokalnych.

- To właśnie dzięki Państwa pracy Polska staje się coraz nowocześniejsza, atrakcyjniejsza i bardziej konkurencyjna. W całym kraju powstają nowe inwestycje, modernizowana jest infrastruktura publiczna, rozwijają się lokalne społeczności i przedsiębiorstwa – podkreślił w liście prezydent RP Karol Nawrocki.

Prezydent zaznaczył również, że sukces gospodarczy Polski jest efektem pracy milionów obywateli, w tym samorządowców odpowiedzialnych za rozwój lokalnych wspólnot.

- W znacznej mierze to właśnie jednostki samorządu terytorialnego kształtują warunki rozwoju rodzinnych firm i gospodarstw. Dziękuję Państwu za gospodarską troskę jaką roztaczają Państwo na swoimi miejscowościami i regionami, za lokalne osiągnięcia, które składają się na dostatek i powodzenie całej Ojczyzny – napisał prezydent, życząc uczestnikom owocnych obrad „w pięknym Rzeszowie”.

Jednym z centralnych punktów konferencji było wystąpienie Andrzeja Dudy, prezydenta RP w latach 2015-2025, zatytułowane „Współpraca w ramach Trójmorza jako szansa rozwoju dla JST”. Były prezydent podkreślał znaczenie samorządów w rozwoju Polski oraz rolę współpracy międzynarodowej w budowaniu bezpieczeństwa i potencjału gospodarczego regionów.

- Samorząd jest mi bardzo bliski. Przez wiele lat zajmowałem się zagadnieniami związanymi z samorządnością także od strony naukowej i akademickiej. Byłem również radnym Krakowa, dlatego możliwość rozmowy o sprawach samorządowych jest dla mnie zawsze wielką przyjemnością – mówił Andrzej Duda.

W swoim wystąpieniu były prezydent dziękował samorządowcom za ich wkład w rozwój lokalnych wspólnot i przemianę polskich miast oraz gmin.

- Zmieniliście Państwo Polskę, poczynając od swoich małych ojczyzn. Ta zmiana jest ogromnie widoczna: w infrastrukturze, drogach, przestrzeni publicznej i jakości życia mieszkańców. Nie byłoby tej zmiany bez państwa ciężkiej pracy, odpowiedzialności i umiejętnego wykorzystania dostępnych środków – podkreślał.

Znaczną część wystąpienia poświęcono Inicjatywie Trójmorza, której Andrzej Duda był współinicjatorem. Wskazywał, że współpraca państw regionu stała się ważnym impulsem dla rozwoju infrastruktury transportowej, energetycznej i gospodarczej.

- Trójmorze okazało się akceleratorem współpracy i budowania relacji pomiędzy państwami naszego regionu. Inwestycje infrastrukturalne, o których rozmawialiśmy przed laty, dziś mają znaczenie strategiczne – zarówno dla rozwoju gospodarczego, jak i bezpieczeństwa Europy Środkowej – zaznaczył były prezydent, który w kwietniu wziął udział w 11. Szczycie Inicjatywy Trójmorza, który odbył się w chorawackim Dubrowniku.

Andrzej Duda zachęcał także samorządowców do rozwijania partnerstw międzynarodowych oraz aktywnej współpracy z regionami państw należących do Inicjatywy Trójmorza.

- Proszę Państwa o budowanie relacji i szukanie partnerów w krajach Trójmorza. To ogromna szansa dla samorządów – zarówno w obszarze infrastruktury, turystyki, jak i współpracy gospodarczej czy wymiany doświadczeń – mówił podczas rzeszowskiej konferencji.

Pojawiły się też wątki bardziej osobiste. - Proszę mnie nie pytać jak się czuję na emeryturze, czuje się dobrze, jak widać tak ta emerytura wygląda. Podobno wyglądam też nie najgorzej więc nie jest tak źle - żartował Andrzej Duda, przekonując, że nie jest „sfrustrowanym komentatorem telewizyjnym” ani „sfrustrowanym emerytem”.

Był też czas na zadawanie pytań. Dotyczyły one m.in. politycznych planów byłego prezydenta oraz spojrzenia na relacje polsko-ukraińskie z perspektywy czasu po 2022 r. Jak mówił, Andrzej Duda, zajmuje się Polską cały czas, ale tradycją byłych prezydentów jest brak bezpośredniego zaangażowania w politykę partyjną. Natomiast widział potencjalną możliwość sprawowania funkcji premiera, gdyby była taka wola ze strony ugrupowań formujących rząd. - Nie zakładam tego dzisiaj, że będę zakładał jakąś partię - zaznaczył były prezydent. - Dziś zajmuję się Polską w przestrzeni międzynarodowej, gdzie mam kontakty i doświadczenie wynikające ze sprawowanego przez 10 lat urzędu. Jestem polskim lobbystą.

Odnosząc się do kwestii Ukrainy, Duda przyznał, że jest to skomplikowany temat. Były prezydent zaznaczył, że w politycznym zakresie Polska wykorzystała swą szansę w wielkim stopniu. Wskazał, że problem w relacjach między naszymi państwami był często po stronie władz Ukrainy, natomiast jak zauważył jest widoczna wdzięczność ze strony zwykłych Ukraińców. - Jak władze zrozumieją, że te relacje są dobre bo ludzie tego chcą i ludzie mają takie podejście to i władze zmienią swoje nastawienie - podsumował Andrzej Duda.

Podczas konferencji głos zabrał również prezydent Stalowej Woli Lucjusz Nadbereżny, który jest przewodniczącym Rady ds. Samorządu Terytorialnego przy Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej. W swoim wystąpieniu mówił o wyzwaniach stojących przed samorządami oraz potrzebie wypracowywania konkretnych rozwiązań wspierających rozwój lokalnych wspólnot.

- Chcemy wypracowywać konkretne rozwiązania, które będą dawały samorządom realne narzędzia do działania i wzmacniania lokalnych społeczności. Dziś potrzebujemy nie tylko dyskusji o programach i finansach, ale także powrotu do fundamentów oraz wartości, które budują siłę państwa i samorządu – podkreślał Lucjusz Nadbereżny.

Przewodniczący Rady ds. Samorządu Terytorialnego przy Prezydencie RP zwracał uwagę na znaczenie zrównoważonego rozwoju i równych szans dla wszystkich regionów kraju.

- Polska nie może rozwijać się wyłącznie w oparciu o największe aglomeracje i metropolie. Mieszkańcy mniejszych miejscowości, gmin i powiatów mają takie same aspiracje i potrzeby rozwojowe. Samorząd lokalny musi mieć możliwość skutecznego działania i realizacji oczekiwań mieszkańców – zaznaczył Nadbereżny.

- Wiele problemów, które dziś obserwujemy, wynika z kryzysu instytucji i osłabiania narzędzi rozwojowych. Dlatego potrzebna jest odpowiedzialna polityka państwa, która będzie wspierać rozwój lokalny i zapewniać samorządom stabilne warunki funkcjonowania – mówił prezydent Stalowej Woli.

Uzupełnienie wydarzenia stanowiły panele tematyczne poświęcone najważniejszym wyzwaniom stojącym przed samorządami. Dyskusje koncentrowały się wokół finansów lokalnych, edukacji, ochrony zdrowia, cyfryzacji oraz gospodarki odpadami.

Jednym z tematów poruszanych podczas konferencji były wyzwania związane z finansowaniem zadań samorządowych, w tym konieczność równoważenia wydatków na edukację i rozwój inwestycyjny. Uczestnicy debaty rozmawiali o kondycji finansowej samorządów, możliwościach realizacji kluczowych przedsięwzięć oraz potrzebie tworzenia stabilnych mechanizmów wspierających rozwój lokalnych wspólnot.

Równolegle odbył się panel poświęcony gospodarce odpadami i zrównoważonemu rozwojowi. Eksperci oraz przedstawiciele samorządów rozmawiali o wyzwaniach związanych z ochroną środowiska, efektywnym systemem gospodarki odpadami oraz konieczności wdrażania nowoczesnych rozwiązań ekologicznych.

Zainteresowaniem uczestników cieszyła się także debata dotycząca cyfryzacji, cyberbezpieczeństwa i nowoczesnych technologii w samorządach. Dyskutowano o bezpieczeństwie danych, rozwoju usług cyfrowych oraz wykorzystaniu nowych technologii w zarządzaniu administracją lokalną. W panelu udział wzięli przedstawiciele administracji publicznej, środowiska naukowego oraz sektora nowych technologii.

Podczas konferencji poruszono również problem finansowej sytuacji szpitali powiatowych. Uczestnicy panelu poświęconego ochronie zdrowia wskazywali na potrzebę systemowych zmian oraz ścisłej współpracy rządu i samorządów w celu zapewnienia stabilnego funkcjonowania placówek medycznych.

Organizacja konferencji na Podkarpaciu była także okazją do zaprezentowania potencjału regionu oraz doświadczeń samorządu województwa w zakresie realizacji inwestycji, współpracy międzyinstytucjonalnej i działań prorozwojowych. Wydarzenie stworzyło przestrzeń do bezpośrednich rozmów przedstawicieli administracji publicznej, ekspertów i partnerów społeczno-gospodarczych na temat rozwiązań istotnych dla przyszłości polskich samorządów.

Wtorek będzie drugim dniem konferencji. Jednym z prelegentów będzie były premier Mateusz Morawiecki z wystąpieniem pt. „Polska jednej prędkości – nowy program dla samorządów”. Wbrew zapowiedziom, w poniedziałek na konferencji w Rzeszowie nie pojawił się Przemysław Czarnek, kandydat PiS na premiera. Jak poinformowali organizatorzy, zatrzymały go inne obowiązki.

Rafk

Zdjęcia: Mateusz Ficek